Najciekawsze miasta / Kraków / Droga Królewska
Droga Królewska to historyczna oś Starego Miasta. To dawny trakt łączący główną bramę miejską - Bramę Floriańską ze Wzgórzem Wawelskim. Trakt zaczyna sie od Barbakanu, biegnie ulicą Floriańską, dalej przez Rynek i ulicą Grodzką, Kanoniczą, aż do stóp Wawelu. Podążając nią zobaczyć można niemal wszystkie najważniejsze zabytki średniowiecznego Krakowa.
Barbakan
Krakowski Barbakan to jeden z najbardziej unikalnych przykładów średniowiecznej architektury obronnej. To też jeden z niewielu takich zabytkóww Europie, które przetrwały do dziś w niezmienionej formie. Wzniesiony został w 1499 roku jako dodatkowe zabezpieczenia głównej bramy miasta (Brama Floriańska), z którą był połączony. Budowla zwieńczona charakterystycznymi wieżyczkami otoczona była głęboką fosą (3,4 m). Mury Barbakanu dochodziły do 3 m grubości! Drewniany most prowadzący do wnętrza jest rekonstrukcją. W średniowieczu w chwili zagrożenia most palono, co czyniło wjazd do miasta praktycznie niemożliwym. Należy bowiem pamiętać, że do średniowiecznego Krakowa wiodło zaledwie pięć bram, a miasto otoczone było murami obronnymi i rozlewiskami Wisły.
Latem w Barbakanie odbywają sie liczne koncerty i pokazy.
Mury obronne
Średniowieczny Kraków otoczony był murem obronnym i fosą wypełnioną wodą. Co kilka metrów mur wieńczyła wieża, w sumie było ich czterdzieści sześć. Każda z nich należała do innego cechu. Fortyfikacje wzniesiono po najazdach tatarskich, pod koniec XIII w. Skutecznie broniły miasta aż do 1655 roku, kiedy to Kraków opanowały wojska szwedzkie. Mury zostały rozebrane w 1810 roku – dziś możemy oglądać ich pozostałości tylko po północnej stronie miasta. Łatwo jednak odtworzyć przebieg fortyfikacji, na ich miejscu bowiem powstał w XIX w. park, znany jako Planty. Planty otaczają pierścieniem całe Stare Miasto, tak jak niegdyś mury obronne. Mają ok. 4 km długości i dają nam wyobrażenie o rozmiarach średniowiecznego Krakowa.
Brama Floriańska
Brama Floriańska wzięła swoją nazwę od patrona Krakowa – św. Floriana, który wielokrotnie w cudowny sposób ocalił miasto od nieszczęść, w szczególności pożarów. Nic więc dziwnego, że stał się partonem strażaków! Od południowej strony na bramie widnieje relief z przedstawieniem św. Floriana. Atrybutem świętego jest wiadro z wodą, a nierzadko i płonący kościół. Brama Floriańska była główną bramą średniowiecznego Krakowa. Była też największą – tędy maszerowały na Wawel królewskie orszaki, tędy wjeżdżali do miasta najznamienitsi goście. Brama została wzniesiona pod koniec XIII w. W jej wnętrzu znajduje się niewielka kapliczka z obrazem Matki Boskiej – przed nią modlił się m. in. Król Sobieski przed wyprawą na Wiedeń, tu podróżnicy składali podziękowania za szczęśliwe przybycie do celu podróży.
W sezonie letnim można zwiedzać ekspozycję na murach obronnych, prezentującą ich historię . Wystawa czynna: 15 kwietnia – 1 października 10.30 – 18.00
Ulica Floriańska
Floriańska z jej licznymi sklepami, restauracjami i galeriami ukrytymi w podwórkach, jest najbardziej znaną ulicą Krakowa. Każda z kamienic ma swoją historię i sekrety. Niemal wszystkie wzniesione zostały w średniowieczu, choć większość przebudowano w późniejszych czasach (XVIII - XIX w.). Wciąż jednak dostrzec możemy niezliczoną ilość starych architektonicznych detali – renesansowe portale (XVI w. portal Hotelu Pod Różą), obramienia okien lub fragmenty zachowanej kamieniarki. Spacerując Floriańską koniecznie trzeba zajrzeć do słynnej Jamy Michalika – kawiarni założonej przez lwowskiego cukiernika. To w niej na przełomie XIX i XX w. zbierała się krakowska bohema, m.in Wyczółkowski, Wyspiański, Przybyszewski, Boy- Żeleński. Tu rodziły się skandale i towarzyskie plotki. Do dziś we wnętrzu kawiarni pobrzmiewa duch fin de siecle'u, a o jej historii przypominają pozostawione przez artystów na ścianach podpisy.
Podążając Drogą Królewską idziemy ulicą Floriańską, następnie przez Rynek ulicą Grodzką do Placu Wszystkich Świętych, gdzie skręcamy do Kościoła Franciszkanów.
Kościół Franciszkanów
Kościół Franciszkanów (przynależący do klasztoru oo. Franciszkanów) to jedna z najważniejszych świątyń Krakowa. Tu spoczął m. in. Bolesław Wstydliwy, który przyczynił się do rozkwitu miasta za sprawą jego lokacji w 1257 roku. Tu pochowano także jego siostrę, bł. Salomeę, księżną halicką. Kościół wzniesiony został w XIII w. dla franciszkanów, którzy przybyli do Krakowa w 1237. Przebudowano go po wielkim pożarze, który strawił tę część miasta w 1850 roku. Odnowioną świątynię wypełniły neogotycki ołtarz i stalle, oraz piękna polichromia, uznawana za jeden z najlepszych przykładów stylu secesyjnego w Polsce. Autorem malowideł ściennych w prezbiterium i transepcie jest Stanisław Wyspiański. Artysta zaprojektował też dla kościoła przepiękne witraże – w prezbiterium oraz na ścianie zachodniej. Ten ostatni, zatytułowany Bóg Ojciec – Stań się! ukazuje artystyczną wizję Boga Stwórcy. Inspiracją artysty dla ukazania oblicza Boga był jeden z krakowskich dziadów proszalnych. W witrażu zachwyca malarskość i dekoracyjność secesyjnej linii.
Kościół Franciszkanów jest jednym z najważniejszych miejsc na krakowskim szlaku Śladami Jana Pawła II. Był jedną z ulubionych świątyń Karola Wojtyły. Tu zwykł przychodzić na codzienną modlitwę. Ławeczkę Ojca Świętego upamiętnia tabliczka (wchodząc do kościoła od strony zachodniej druga ławka po lewo). Będąc w kościele koniecznie trzeba zajrzeć na krużganki – tu znajduje się słynna galeria krakowskich biskupów z przepięknym obrazem ukazującym św. Stanisława, pędzla Jana Samostrzelnika (pocz. XVI w.)
Po wyjściu z kościoła od strony zachodniej, po prawo ukazuje nam się Pałac Biskupów.
Kościół można zwiedzać codziennie, zwykle między 9.00 a 16.00 jeśli nie ma nabożeństw. W niedzielę kościół dostępny dla zwiedzających w godzinach 14.00 – 16.00
Pałac Biskupów Krakowskich
Pałac wzniesiony został w XIV w. dla krakowskich biskupów. Do dziś pozostaje ich rezydencją. Pałac Biskupów Krakowskich to dla krakowian miejsce szczególne. Tu bowiem, nad bramą wejściową znajduje się słynne Papieskie Okno, z którego Jan Paweł II zwykł pozdrawiać mieszkańców miasta, podczas swych pielgrzymek do Polski. Tu rezydował też jako Kardynał Wojtyła. Miejsce to na stałe wpisało się w mapę pielgrzymek. Jest ważnym obiektem na trasie "Śladami Jana Pawła II" , o czym informuje trójkątna tabliczka przy głownej bramie. W rocznicę śmierci Ojca Świętego pod oknem zbierają się tłumy wiernych.
Wróć do ulicy Grodzkiej lub skręć w lewo na Planty, które doprowadzą Cię na Wawel.
Ulica Grodzka
Ulica Grodzka to część dawnego Traktu Królewskiego – dziś znajduje się tu wiele restauracji i sklepów. Wygląd ulicy Grodzkiej na odcinku Rynek – ul. Poselska zdeterminowany został przez pożar, który strawił tę część miasta w 1850. Odbudowane kamienice nie odzyskały dawnej świetności. W domu pod numerem 32 warto zwrócić uwagę na XIV w. godło przedstawiające lwa. Dom nr 52 to średniowieczne Collegium Iuridicum, budynek Uniwersytetu Jagiellońskiego, ufundowany w XV w. Warto zajrzeć na urokliwy arkadowy dziedziniec (XVII w.) ze współczesną rzeźbą Igora Mitoraja.
Kościół śś. Piotra i Pawła
Pod koniec XVI w. na zaproszenie Zygmunta III Wazy przybyli do Krakowa Jezuici, dla których król nakazał wznieść świątynię. Pracowali nad nią kolejno włoscy architekci (m.in. Giovanni de Rosis, Gianmaria Bernardoni), powtarzając schemat pierwszego jezuickiego kościoła w Rzymie, świątyni Il Gesu. Budowę ukończono ostatecznie w 1635 roku. Krakowski kościół śś. Piotra i Pawła jest jednym z pierwszych przykładów barokowej architektury sakralnej na ziemiach polskich. Warto zwrócić uwagę na przepiękną fasadę: królewskie godło w tympanonie, postacie śś. Zygmunta i Władysława poniżej (patroni królów Zygmunta III Wazy i jego syna Władysława, fundatorów świątyni), oraz postacie świętych związanych z zakonem jezuitów.
W krypcie kościoła spoczywa ciało wielkiego kaznodziei i spowiednika rodziny królewskiej Piotra Skargi. Wnętrze kościoła, choć mocno zubożało (w XIX w. kościół przerobiono na magazyn austriacki), zasługuje na uwagę. Szczególnie cenny jest prospekt organowy z 1734 roku projektu Kacpra Bażanki.
W sezonie letnim w kościele śś. Piotra i Pawła niemal codziennie organizowane są koncerty.
Kościół św. Andrzeja
Kraków to miasto kościołów. Nic dziwnego, że w XVII czy XVIII w. nazywany był często Rzymem Północy. Podróżnicy przybywający do miasta już z oddali widzieli niezliczone wieże kościołów. Na obszarze Starego Miasta niemal na każdej ulicy znajduje się świątynia. Pamięć o wielu z nich przetrwała tylko w nazwach ulic i placów: Plac Szczepański, gdzie stał w średniowieczu kościół św. Szczepana czy Plac Wszystkich Świętych. Stańmy na ulicy Grodzkiej zwróceni w stronę Wawelu – to jeden z najpiękniejszych widoków na dawną Drogę Królewską. Po lewo kościół śś. Piotra i Pawła, tuż za nim romański kościół św. Andrzeja z białym budynkiem klasztoru sióstr klarysek. Następnie po lewo barokowa fasada XII w. kościoła św. Marcina, a nieopodal po prawo kościół św. Idziego (XII w.). Perspektywę traktu zamyka widok na XVII w. kościół oo. Bernardynów...
Romański kościół św. Andrzeja to jedna z najstarszych i najpiękniejszych świątyń Krakowa. Wzniesiona została w XI w. Dominantą są romańskie wieże z charakterystycznymi biforiami (okienkami przedzielonymi pośrodku kolumienką). W romańskiej świątyni kryje się zaskakujące barokowe wnętrze. Bogata stiukowa dekoracja jest dziełem włoskiego rzeźbiarza Baltazara Fontany. Warta uwagi jest piękna barokowa ambona w kształcie łodzi.
Ulica Kanonicza
Ulica Kanonicza to najbardziej malownicza ulica Starego Miasta. Od XIV w. zamieszkiwali tu kanonicy kapituły katedralnej. Pałace i rezydencje najznamienitszych postaci spośród krakowskiego kleru przebudowywano kilkakrotnie. Dziś stanowią one urokliwą mozaikę architektury renesansowej, barokowej i neoklasycystycznej. Spacerując ulicą warto przyjrzeć się starym detalom – XVI-wiecznym obramieniom okien, portalom czy zachowanym gdzieniegdzie starym herbom. Jednym z piękniejszych pałaców ulicy Kanoniczej jest Pałac Biskupa Erazma Ciołka (XVI w.), mieszczący oddział Muzeum Narodowego w Krakowie. W Pałacu zobaczyć można kolekcję sztuki ziem polskich z XII – XVIII w., a także jedną z cenniejszych kolekcji sztuki cerkiewnej z terenów Rzeczpospolitej. Tuż za tym budynkiem wznosi się Dom św. Stanisława (nr 19), dziś Muzeum Archidiecezjalne. Tu w latach 1953-58 mieszkał Karol Wojtyła. Pod numerem 21 stoi Dom Dziekański, przebudowany w XVI w. Prowadzi do niego manierystyczna brama, dzieło Santi Gucciego. Na arkadowym dziedzińcku stoi figura św. Stanisława.
Doszliśmy do końca Drogi Królewskiej. Można odpocząć w herbaciarni albo jednej z kawiarni na Kanoniczej, a następnie wyruszyć na Wzgórze Wawelskie.






www.evl.pl